အရွင္မဟာကႆပ (သုိ႔မဟုတ္) ဆင္းရဲသားတုိ႔၏ ကုိးကြယ္ရာ

...            အရွင္မဟာကႆပ မေထရ္ျမတ္ဟာ ဓုတင္အရာမွာ ဧတဒဂ္ရတဲ့ တတိယ မဟာသာ၀ကႀကီးတစ္ပါး ျဖစ္ေတာ္မူ ပါ တယ္။ လြန္ေလျပီးေသာအခါ ကမၻတစ္သိန္းထက္က ဓုတင္အရာမွာ ဧတဒဂ္ရတဲ့ အရွင္မဟာနိသဘမေထရ္ကုိ ၾကည္ညုိ အား က်ကာ ပဒုမုတၱရ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ့ထံေတာ္မွာ ဆုထူးပန္ဆင္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး ပါရမီေတာ္ေတြကို ထူးခ်ြန္ေျပာင္ေျမာက္စြာ ျဖည့္ ဆည္းေတာ္မူခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

        အရွင္မဟာကႆပမေထရဲ့ အတိတ္ဘာဇာတ္ေၾကာင္းနဲ႔ ပစၥဳပၸာန္ဘ၀ အခ်င္းအရာေတြဟာ အင္မတန္ ဆန္းၾကယ္ အံ့ၾသဖြယ္ေတြျဖစ္သလုိ လြန္စြာမွလည္း ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္လွပါတယ္။ အမရပူရ(ေတာင္ျမိဳ့) မဟာဂႏၶာရုံဆရာေတာ္ အရွင္ဇနကာ ဘိ၀ံသက " ျမန္မာျပည္က ေထရုပၸတၱိေတြဟာ လူလုိ မေရးၾကဘူး။ နတ္လုိ ေရးေနၾကတယ္။ ငါ့ကေတာ့ ငါရဲ့ေထရုပၸတၱိကုိ လူလုိပဲေရးမယ္"လုိ႔ တစ္ခ်ိန္က မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ့ဖူးပါတယ္။အရွင္ မဟာကႆပမေထရ္ရဲ့ ေထရုပၸတၱိကုိ ေရးမယ္ဆုိရင္ေတာ့ "လူလုိ နတ္လုိသာမက ျဗဟၼာလုိ ေရးပါမွ"တိက်မွန္ကန္ျပည့္စုံႏုိင္မွာပါ။

ျမတ္ဗုဒၶ၏ တရားဦး (The First Discourse of The Buddha)

တရားဦး ဓမၼစက္မွာ အႏွစ္သာရ (၃)ခ်က္ရွိပါတယ္။
၁။ ေရွာင္ရွားရန္ အစြန္းႏွစ္ဘက္၊
၂။ လုိက္နာရန္ အလယ္လမ္းႏွင္႔
၃။ ထုိးထြင္းသိျမင္ရာ သစၥာ(၄) ပါးတုိ႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
သစၥာတရား ေလးပါး ရွိပါတယ္။
ဒီသစၥာတရား ေလးပါးကို တကယ္တမ္း မသိၾကလို႔ မက်င့္ႏိုင္ၾကလို႔ သတၱဝါေတြဟာ ဘဝအသစ္ အသစ္ေတြကိုတြယ္တာၿပီး သံသရာႀကီးထဲမွာ တပင္တပန္း ေျပးလႊားက်င္လည္ေနၾကရရွာတယ္ဆို
တာ ဗုဒၶက သိေတာ္မူတဲ့အတြက္ ဗုဒၶ ပထမဆံုး ေဟာေျပာျပသတဲ့ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္မွာ ဒုကၡသစၥာ၊ သမုဒယသစၥာ၊ နိေရာဓသစၥာ၊ မဂၢသစၥာ ဆိုတဲ့ သစၥာေလးပါးကို ထည့္သြင္း ၫႊန္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒုကၡသစၥာ (ဆင္းရဲျခင္းအမွန္) တရားကို မူတည္၍ ေဟာၾကားအပ္ေသာ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကား
ဗုဒၶကိုယ္ေတာ္တိုင္ ပထမဆံုး ေဟာေျပာျပသည့္ တရားဓမၼ ျဖစ္ပါတယ္။
ဆင္းရဲျခင္း၏ သေဘာအဓိပၸာယ္ကို အေျခခံသိရွိေအာင္ ရွင္းျပပါမယ္။
ဣဒံ ေခါပန ဘိကၡေဝ ဒုကၡံ အရိယ သစၥံ၊
ဇာတိပိဒုကၡာ၊ ဇရာပိဒုကၡာ၊
ဗ်ာဒိပိဒုေကၡာ၊ မရဏမၸိဒုကၡံ၊
အပၸိေယဟိ သမၸေယာေဂါ ဒုေကၡာ၊
ပိေယဟိ ဝိပၸေယာေဂါ ဒုေကၡာ၊
ယမၸိစၧံ နလဘတိ တမၸိဒုကၡံ၊
သံ ခိေတၱန ပၪၥဳပါဒါနကၡႏၶာ ဒုကၡာ။

၀ိပႆနာအစ မေတြ႔တဲ့စိတ္က

“သေမာဟစိတၱံ သေမာဟစိတၱႏၲိ ပဇာနာတိ”
“၀ိပႆနာ ႐ႈေတာ့႐ႈတယ္ ဘုရား . . . ဘာမွမေတြ႔ဘူး။” ဒါနဲ႔ ဆင္ေျခကိုင္တာပဲ။ ဒီစိတ္ကေလးက ၾကည့္ေတာ့ၾကည့္တယ္။ ဘာမွေတြ႔ဘူး။ ဒါဆိုရင္ မေတြ႔တဲ့ စိတ္ကိုပဲ ျပန္ၾကည့္။ ဘာမွ မေတြ႔တဲ့ စိတ္ကေလးက မေတြ႔တာနဲ႔ပဲ အနိစၥေရာက္သြားတာ။ မေတြ႔တဲ့ စိတ္ကေလးကို ဉာဏ္နဲ႔ ေနာက္က ၾကည့္ေပးပါ။ မသိတဲ့ စိတ္ကေလး သက္တမ္းကုန္သြားတယ္။ သက္တမ္းကုန္သြားတာေလးကိုသာ သိေအာင္ၾကည့္။ သက္တမ္းကုန္သြားတာေလးက “အနိစၥ”။ သက္တမ္းကုန္မွန္း သိလုိက္တာေလးက “မဂၢ”။ ၀ိပႆနာ မ႐ႈတတ္ဘူးဘုရား . . . ဆိုရင္ မ႐ႈတတ္တဲ့စိတ္ကို႐ႈ။
ေအာင္မာ . . . အေတာ္ဆန္းတဲ့ စကားပါလားလို႔ ခင္မ်ားတို႔က ေအာက္ေမ့ခ်င္ ေအာက္ေမ့ေနမယ္။ ဦး၀င္းတို႔ ဦးဘအံုးတို႔ ဆန္းသလား . . .တဲ့။ ႐ိုးရာပဲလား။ (႐ိုးရာပါ ဘုရား။)

သို႔ေသာ္ ခင္မ်ားတို႔က ၀ိပႆနာ ေတြ႔ရက္နဲ႔ ၀ိပႆနာ မရွာတတ္လို႔ သင္ရတာပါ။ ႐ႈစရာအာ႐ံု ေပၚလာရက္သားနဲ႔ ခင္မ်ားတို႔က မ႐ႈတတ္ဘူး ေျပာေနလို႔။ ေရွ႕သာ ရွာေနတယ္၊ ကိုယ္ရွာတာ ပ်က္တာ မသိဘူး။ ၀ိပႆနာ ရွာၿပီဆိုရင္ ႐ႈစရာကို ရွာမေတြ႔တဲ့စိတ္ လာတတ္တယ္။ အဲဒီ လာတဲ့စိတ္ကို ေနာက္ဉာဏ္က ႐ႈေပး။ ႐ႈလိုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ေနာက္ဉာဏ္၀င္လာရင္ပဲ သူ ရွိေသးလား။ (မရွိေတာ့ပါဘုရား။) မရွိေတာ့ “အနိစၥ”။ မရွိတာကို သိတာက “မဂၢ”။
ဒါ ဘာ႐ႈတာတုန္း ေမးေတာ့၊ ဘယ္စိတ္႐ႈတာပါတုန္း ေမးေတာ့မွ “သေမာဟစိတၱံ သေမာဟစိတၱႏၲိ ပဇာနာတိ” အလုပ္ခိုင္းတာ ဆရာဘုန္းႀကီးက။ သေဘာပါၾကၿပီလား။ (မွန္ပါဘုရား။) ႐ႈလို႔ ဘာမွမျမင္ဘူးဆိုတာ ေမာဟစိတ္ ေပၚေနတာ။ အဲဒီ ေမာဟစိတ္ကေလးကိုပဲ ဘုန္းႀကီးတို႔က တစ္ခါတည္း ၀ိပႆနာအာ႐ံု လုပ္ပစ္လိုက္တာ။ သူ ေရွ႕ရွာလို႔သာ မေတြ႔တယ္ သူေသတာ က်ဳပ္တို႔က ေတြ႔တယ္။ ရွင္းၿပီလား။ (မွန္ပါ။)

ေက်းဇူးႏွင့္ ျပစ္မွားမိျခင္း

လူသားအားလံုးသည္ ဘဝသံသရာ စက္ဝုိင္းျဖစ္သည့္ သတၱေလာက၌ က်င္လည္ေနၾကရသည့္ ကာလမွာ ကမ႓ာေပါင္း အသေခၤ်အနႏၲ ၾကာျမင့္ခဲ့ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။  သံသရာ၌ က်င္လည္ခဲ့ၾကရာ၌ မိမိႏွင့္ ေဆြမ်ိဳး မေတာ္စပ္ခဲ့ဖူးသူ မရွိဟု ဘုရားရွင္က ဆံုးမခဲ့ပါတယ္။ အားလံုးသည္ ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္ခဲ့၍ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး 'ေက်းဇူး' ဟူေသာ အေထာက္အပံ့ မကင္းၾကသူမ်ားသာ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ေမတၱာဓာတ္ အဟုန္ႏွင့္ အျပန္အလွန္ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ သြားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အျပန္အလွန္ ေက်းဇူးရွိခဲ့ ၾကဖူးသူမ်ားသာ ေမတၱာဓာတ္ကင္းမဲ့၍ အႏိုင္ယူျခင္း၊ အျပစ္တင္ျခင္း၊ ခိုက္ရန္ေဒါသ ျဖစ္ျခင္း